บรรจุภัณฑ์แต่ละแบบมีสัญลักษณ์ที่ผู้บริโภคควรรู้ ใช้งานได้อย่างปลอดภัย

บรรจุภัณฑ์ที่มีสัญลักษณ์ สำคัญกว่าที่คิด

ในยุคที่สินค้าอุปโภคบริโภคมีให้เลือกมากมาย บรรจุภัณฑ์ไม่ได้ทำหน้าที่เพียงห่อหุ้มหรือปกป้องสินค้าเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งข้อมูลสำคัญที่ช่วยให้ผู้บริโภคตัดสินใจเลือกซื้อสินค้าได้อย่างมั่นใจ หนึ่งในข้อมูลที่หลายคนมองข้ามก็คือ “สัญลักษณ์บนบรรจุภัณฑ์”

สัญลักษณ์เหล่านี้ถูกออกแบบมาเพื่อสื่อสารข้อมูลที่สำคัญ เช่น ความปลอดภัยในการใช้งาน วิธีการจัดเก็บ การรีไซเคิล มาตรฐานการผลิต รวมถึงประเภทของวัสดุที่ใช้ผลิตบรรจุภัณฑ์ หากผู้บริโภคเข้าใจความหมายของสัญลักษณ์ต่าง ๆ ก็จะสามารถเลือกซื้อสินค้าได้อย่างปลอดภัย ใช้งานได้อย่างถูกต้อง และช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้อีกด้วยบทความนี้จะพาคุณไปรู้จักกับสัญลักษณ์บนบรรจุภัณฑ์ที่พบเห็นได้บ่อย พร้อมอธิบายความหมายอย่างละเอียด เพื่อให้คุณสามารถอ่านฉลากและเลือกใช้สินค้าได้อย่างมั่นใจมากยิ่งขึ้น

ทำไมผู้บริโภคควรให้ความสำคัญกับสัญลักษณ์บนบรรจุภัณฑ์

หลายคนอาจมองว่าสัญลักษณ์เล็ก ๆ บนซอง กล่อง หรือขวด เป็นเพียงองค์ประกอบการออกแบบ แต่ในความเป็นจริงแล้ว สัญลักษณ์เหล่านี้มีบทบาทสำคัญอย่างมาก

 1. ช่วยให้ใช้งานสินค้าได้อย่างถูกต้อง
บางสัญลักษณ์บอกว่าสินค้าสามารถเข้าไมโครเวฟได้ หรือไม่ควรโดนแสงแดดโดยตรง หากไม่สังเกตอาจทำให้สินค้าเสื่อมคุณภาพก่อนเวลาอันควร

2. เพิ่มความปลอดภัยในการบริโภค

โดยเฉพาะอาหารและเครื่องดื่ม สัญลักษณ์ Food Grade หรือมาตรฐานต่าง ๆ ช่วยยืนยันว่าบรรจุภัณฑ์ปลอดภัยต่อการสัมผัสอาหาร

3. ช่วยคัดแยกขยะได้ถูกต้อง

สัญลักษณ์รีไซเคิลและรหัสพลาสติกช่วยให้ผู้บริโภคสามารถแยกขยะได้อย่างถูกวิธี

4. สร้างความมั่นใจในคุณภาพสินค้า

สินค้าที่มีเครื่องหมายรับรองมาตรฐานจากหน่วยงานที่น่าเชื่อถือ มักได้รับความไว้วางใจจากผู้บริโภคมากกว่า

 

บรรจุภัณฑ์ ที่มีสัญลักษณ์ รีไซเคิล (Recycling Symbol)

สัญลักษณ์ลูกศรสามอันวิ่งต่อกันเป็นรูปสามเหลี่ยม ถือเป็นสัญลักษณ์ที่พบได้บ่อยที่สุดบนบรรจุภัณฑ์ ความหมายคือ บรรจุภัณฑ์ดังกล่าวสามารถนำกลับเข้าสู่กระบวนการรีไซเคิลได้ ภายในสัญลักษณ์มักมีตัวเลขกำกับ ซึ่งใช้ระบุชนิดของพลาสติก

รหัสพลาสติกหมายเลข 1 : PET หรือ PETE
ใช้ผลิตขวดน้ำดื่ม ขวดน้ำอัดลม และบรรจุภัณฑ์ใส

 คุณสมบัติ

• น้ำหนักเบา
• โปร่งใส
• รีไซเคิลง่าย

ข้อควรระวัง

ไม่ควรนำกลับมาใช้ซ้ำหลายครั้ง เพราะอาจเกิดการสะสมของเชื้อโรค

รหัสพลาสติกหมายเลข 2 : HDPE
นิยมใช้ผลิต

• ขวดนม
• ขวดแชมพู
• ขวดน้ำยาซักผ้า

คุณสมบัติ

• แข็งแรง
• ทนสารเคมี
• รีไซเคิลได้ดี

 รหัสพลาสติกหมายเลข 3 : PVC

พบใน ฟิล์มห่อสินค้า  ท่อพลาสติก  บรรจุภัณฑ์บางประเภท ควรใช้อย่างเหมาะสมและแยกทิ้งให้ถูกวิธี

รหัสพลาสติกหมายเลข 4 : LDPE

พบใน ถุงพลาสติก  ถุงซิปล็อค ฟิล์มห่ออาหาร  มีความยืดหยุ่นสูงและน้ำหนักเบา

รหัสพลาสติกหมายเลข 5 : PP

นิยมใช้มากในอุตสาหกรรมอาหาร ตัวอย่างเช่น  กล่องอาหาร  แก้วเครื่องดื่ม  ฝาปิดบรรจุภัณฑ์ สามารถทนความร้อนได้ดี

รหัสพลาสติกหมายเลข 6 : PS

ใช้ผลิต  กล่องโฟม  ช้อนส้อมพลาสติก  ถาดอาหาร ไม่ควรสัมผัสความร้อนสูงเป็นเวลานาน

 รหัสพลาสติกหมายเลข 7 : Other

เป็นพลาสติกประเภทอื่น ๆ ที่ไม่อยู่ในกลุ่มข้างต้น อาจเป็นการผสมวัสดุหลายชนิดเข้าด้วยกัน ทำให้รีไซเคิลได้ยากกว่า

สัญลักษณ์ Food Grade

หนึ่งในสัญลักษณ์ที่ผู้บริโภคควรรู้มากที่สุด มักปรากฏเป็นรูปแก้วน้ำและส้อม หมายถึง วัสดุบรรจุภัณฑ์ได้รับการรับรองว่าสามารถสัมผัสอาหารได้โดยตรงอย่างปลอดภัย
ตัวอย่างบรรจุภัณฑ์ Food Grade

• ถุงซิปล็อคใส่อาหาร
• กล่องอาหาร
• ถ้วยกระดาษ
• ถุงฟอยด์สำหรับขนม
• ถุงเมล็ดกาแฟ

บรรจุภัณฑ์ที่มีสัญลักษณ์นี้ช่วยลดความเสี่ยงจากสารปนเปื้อนที่อาจเข้าสู่อาหาร

สัญลักษณ์เข้าไมโครเวฟได้

สัญลักษณ์นี้มักเป็นรูปคลื่นความร้อนหรือเตาไมโครเวฟ หมายความว่าบรรจุภัณฑ์สามารถทนความร้อนจากไมโครเวฟได้ในระดับที่กำหนด เหมาะสำหรับ กล่องอาหาร PP
ภาชนะอุ่นอาหาร ถ้วยอาหารพร้อมรับประทาน ควรอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมบนฉลากเสมอ เพราะบางชนิดอาจมีข้อจำกัดเรื่องอุณหภูมิ

สัญลักษณ์ห้ามเข้าไมโครเวฟ

มักเป็นรูปไมโครเวฟที่มีเครื่องหมายกากบาททับ หมายถึงไม่ควรนำภาชนะดังกล่าวเข้าไมโครเวฟ เพราะอาจเกิดการเสียรูปหรือปล่อยสารที่ไม่เหมาะสมต่ออาหาร

สัญลักษณ์เข้าเครื่องล้างจานได้

เป็นรูปจานพร้อมสายน้ำ บ่งบอกว่าภาชนะสามารถทำความสะอาดด้วยเครื่องล้างจานได้โดยไม่เสียรูป พบได้บ่อยใน กล่องอาหารคุณภาพสูง ภาชนะพลาสติกเกรดพรีเมียม
แก้วน้ำบางประเภท

สัญลักษณ์รักษ์โลกและสิ่งแวดล้อม

ปัจจุบันผู้บริโภคให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น หลายแบรนด์จึงเพิ่มสัญลักษณ์ด้านความยั่งยืนบนบรรจุภัณฑ์ เช่น Recyclable Reusable Compostable  Biodegradable

ความหมาย

Recyclable = รีไซเคิลได้

Reusable = นำกลับมาใช้ซ้ำได้

Compostable = ย่อยสลายเป็นปุ๋ยได้

Biodegradable = ย่อยสลายตามธรรมชาติได้

สัญลักษณ์ Green Dot

เป็นสัญลักษณ์ลูกศรสีเขียวสองอันหมุนต่อกัน พบมากในสินค้านำเข้าจากยุโรป หมายถึงผู้ผลิตมีส่วนร่วมในระบบจัดการขยะบรรจุภัณฑ์ ไม่ได้หมายความว่าบรรจุภัณฑ์นั้นรีไซเคิลได้เสมอไป

สัญลักษณ์ FSC

FSC หรือ Forest Stewardship Council เป็นเครื่องหมายรับรองว่ากระดาษหรือวัสดุจากไม้ที่ใช้ผลิตบรรจุภัณฑ์มาจากแหล่งป่าที่ได้รับการจัดการอย่างยั่งยืน เหมาะสำหรับผู้บริโภคที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม

สัญลักษณ์ อย.

สำหรับสินค้าอาหาร เครื่องดื่ม และผลิตภัณฑ์สุขภาพในประเทศไทย เครื่องหมาย อย. แสดงว่าสินค้าได้รับการอนุญาตจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ช่วยสร้างความมั่นใจในด้านคุณภาพและความปลอดภัย

สัญลักษณ์ มอก.

มอก. หรือมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม ใช้รับรองว่าสินค้าและบรรจุภัณฑ์ผ่านมาตรฐานที่กำหนด พบได้ในสินค้าหลากหลายประเภท

เช่น  เครื่องใช้ไฟฟ้า ภาชนะบรรจุอาหาร  ผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม

สัญลักษณ์วันหมดอายุและวันผลิต  แม้จะไม่ใช่โลโก้โดยตรง แต่ถือเป็นข้อมูลสำคัญบนบรรจุภัณฑ์ คำที่พบได้บ่อย ได้แก่

MFG = วันผลิต
EXP = วันหมดอายุ
Best Before = ควรบริโภคก่อน
Use By = ควรใช้ภายใน

ผู้บริโภคควรตรวจสอบข้อมูลเหล่านี้ก่อนซื้อทุกครั้ง

สัญลักษณ์เปิดใช้แล้วควรบริโภคภายในกี่เดือน

มักพบใน  เครื่องสำอาง ผลิตภัณฑ์ดูแลผิว  อาหารเสริม  เป็นรูปกระปุกเปิดฝา พร้อมตัวเลข เช่น  6M 12M  24M หมายถึงควรใช้ให้หมดภายในจำนวนเดือนที่กำหนดหลังเปิดใช้งาน

สัญลักษณ์ระวังแตก

เป็นรูปแก้วแตก  ใช้สำหรับสินค้าที่เปราะบาง เช่น  ขวดแก้ว เซรามิก อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ช่วยให้ผู้ขนส่งและผู้บริโภคทราบว่าต้องระมัดระวังเป็นพิเศษ

สัญลักษณ์เก็บให้พ้นแสงแดด

มักเป็นรูปดวงอาทิตย์ หมายถึงสินค้าไม่ควรเก็บในที่มีแสงแดดโดยตรง เพื่อรักษาคุณภาพสินค้าและยืดอายุการใช้งาน สัญลักษณ์เก็บในที่แห้ง เป็นรูปร่มหรือสัญลักษณ์คล้ายหลังคาป้องกันฝน  ใช้กับสินค้าและบรรจุภัณฑ์ที่ไวต่อความชื้น เช่น กระดาษ อาหารแห้ง  ผงเครื่องดื่ม

ผู้ประกอบการควรใส่สัญลักษณ์อะไรบนบรรจุภัณฑ์บ้าง

สำหรับเจ้าของธุรกิจที่กำลังออกแบบแพ็กเกจจิ้ง ควรเลือกใช้สัญลักษณ์ให้เหมาะกับประเภทสินค้า ตัวอย่างเช่น

สินค้าอาหาร   Food Grade วันผลิต และวันหมดอายุ อย. สัญลักษณ์รีไซเคิล เครื่องดื่ม Food Grade รหัสพลาสติก รีไซเคิล

เครื่องสำอาง  เลขจดแจ้ง  สัญลักษณ์อายุหลังเปิดใช้  วันหมดอายุ

สินค้ารักษ์โลก  Recyclable FSC Compostable

การใส่สัญลักษณ์ที่ถูกต้องช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือให้กับแบรนด์ และช่วยให้ลูกค้าใช้งานสินค้าได้อย่างถูกต้อง

สรุป

สัญลักษณ์บนบรรจุภัณฑ์เป็นข้อมูลสำคัญที่ช่วยให้ผู้บริโภคเข้าใจคุณสมบัติ วิธีการใช้งาน และความปลอดภัยของสินค้าได้ดียิ่งขึ้น ไม่ว่าจะเป็นสัญลักษณ์รีไซเคิล สัญลักษณ์ Food Grade เครื่องหมาย อย. มอก. หรือสัญลักษณ์เกี่ยวกับการจัดเก็บสินค้า ล้วนมีบทบาทสำคัญในการช่วยให้ผู้บริโภคตัดสินใจเลือกซื้อสินค้าได้อย่างมั่นใจ

สำหรับผู้ประกอบการ การเลือกใช้สัญลักษณ์ที่ถูกต้องบนบรรจุภัณฑ์ไม่เพียงช่วยสร้างความน่าเชื่อถือให้กับสินค้าเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงความใส่ใจในคุณภาพ ความปลอดภัย และความรับผิดชอบต่อผู้บริโภคอีกด้วย ดังนั้นไม่ว่าจะเป็นผู้ซื้อหรือผู้ขาย การทำความเข้าใจ “สัญลักษณ์บนบรรจุภัณฑ์” จึงเป็นเรื่องสำคัญที่ไม่ควรมองข้าม